Mòn mặt nhai là một dạng tổn thương răng khá phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ăn nhai và sức khỏe răng miệng lâu dài. May mắn thay, nếu phát hiện sớm và can thiệp đúng cách, tình trạng này hoàn toàn có thể được kiểm soát, thậm chí phục hồi chức năng tốt. Vậy mòn mặt nhai là gì, nó gây ra những vấn đề nào và làm thế nào để xử lý hiệu quả? Hãy cùng Nha khoa Việt Hàn theo dõi vài viết dưới để biết rõ hơn.
Nội dung
1. Mòn mặt nhai là tình trạng gì?
Mòn mặt nhai xảy ra khi phần đỉnh răng – nơi tiếp xúc trực tiếp khi nhai – bị mất dần mô cứng, chủ yếu là lớp men răng. Tùy mức độ, bề mặt răng sẽ xuất hiện các vết lõm nông hoặc sâu, khiến răng trở nên nhạy cảm hơn khi nhai.
Các chuyên gia thường phân loại mức độ mòn như sau:
- Nhẹ: Chỉ ảnh hưởng đến lớp men răng bên ngoài.
- Nặng: Đã ăn sâu vào ngà răng, thậm chí tiến gần hoặc chạm đến tủy răng.
2. Nguyên nhân dẫn đến mòn bề mặt nhai
Mòn bề mặt nhai thường do sự kết hợp giữa các yếu tố cơ học và hóa học, khiến lớp men răng – lớp bảo vệ cứng nhất – bị tổn thương dần. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến:
1.1. Tác nhân cơ học
Nhiều người nghiến răng một cách vô thức, đặc biệt khi căng thẳng hoặc trong lúc ngủ. Lực ma sát lặp lại giữa hai hàm khiến men răng nhanh chóng mòn, bề mặt nhai dần thấp xuống. Bên cạnh đó, thói quen chải răng không đúng kỹ thuật, chải quá mạnh hoặc dùng bàn chải lông cứng cũng khiến bề mặt răng bị “bào mòn” từ từ mà người bệnh không hề hay biết.
1.2. Tác nhân hóa học
Khi răng tiếp xúc thường xuyên với axit, men răng sẽ bị mềm đi và dễ mòn hơn. Điều này thường gặp ở người hay dùng nước ngọt có gas, đồ uống chua như chanh, cam, hoặc các loại thức uống lên men và đồ ngọt. Ở những người bị trào ngược dạ dày, axit từ dạ dày trào ngược lên miệng, làm men răng xói mòn mạnh hơn, đôi khi kèm cảm giác chua miệng, rát họng. Nếu kèm khô miệng, lượng nước bọt giảm, axit lưu lại trên răng lâu hơn, khiến tình trạng mòn tiến triển nhanh.
1.3. Các yếu tố khác
Một số người bẩm sinh có men răng yếu hơn bình thường, nên dễ bị tổn thương dù tác động không quá mạnh. Ngoài ra, thói quen cắn móng tay, nhai đá, ăn đồ quá cứng hoặc dùng răng mở vật dụng cũng có thể làm men răng bị nứt, mòn và tổn thương bề mặt nhai.
3. Tác hại của việc bị mòn bề mặt nhai
Cấu trúc răng từ ngoài vào trong gồm men răng (lớp bảo vệ cứng), ngà răng và tủy răng (phần nhạy cảm nhất). Khi men răng bị mòn, các lớp bên trong mất đi sự che chắn, dẫn đến nhiều vấn đề:
- Mất thẩm mỹ: Răng lộ màu vàng hoặc nâu do ngà răng hiện ra, làm nụ cười kém tự nhiên.
- Ê buốt răng: Răng dễ bị kích thích bởi đồ ăn nóng, lạnh, chua hoặc ngọt, gây khó chịu khi ăn uống.
- Tổn thương khớp hàm: Răng thấp đi làm giảm chiều cao cắn, buộc cơ nhai và khớp hàm phải làm việc quá sức, lâu ngày dẫn đến đau mỏi cơ, kêu lục khục khớp hoặc rối loạn khớp thái dương hàm.
- Dễ bị sâu răng: Không còn lớp men bảo vệ, vi khuẩn dễ tấn công ngà răng, đặc biệt khi thường xuyên ăn đồ axit cao.
- Viêm tủy, chết tủy hoặc mất răng: Ở mức độ nghiêm trọng, tổn thương có thể lan đến tủy, gây viêm nhiễm nặng và buộc phải nhổ răng.
4. Các phương pháp khắc phục mòn bề mặt nhai
Phương pháp điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ tổn thương. Nha sĩ sẽ đánh giá kỹ lưỡng trước khi đưa ra giải pháp phù hợp.
4.1. Trường hợp nhẹ (chưa ê buốt rõ rệt)
Trong điều trị mòn bề mặt nhai, điều quan trọng nhất là đánh giá chính xác mức độ tổn thương. Mỗi răng sẽ được xem xét riêng về độ sâu vết mòn, tình trạng tủy và khớp cắn, từ đó bác sĩ lựa chọn phương pháp phù hợp, ưu tiên bảo tồn tối đa răng thật.
4.2. Trường hợp trung bình đến nặng
Trám răng (hàn răng): Nha sĩ làm sạch vùng mòn rồi dùng vật liệu composite hoặc các chất trám khác để lấp đầy vết lõm. Phương pháp này nhanh chóng, chi phí hợp lý, ít xâm lấn. Tuy nhiên, miếng trám có thể bị mòn, bong hoặc đổi màu theo thời gian, đặc biệt nếu nhai đồ cứng hoặc lực nhai mạnh, cần trám lại định kỳ.
Dán veneer sứ (mặt dán sứ): Thường áp dụng cho răng cửa bị mòn nhẹ đến trung bình, có ê buốt nhiều. Lớp sứ mỏng được gắn lên bề mặt răng, vừa che khuyết điểm vừa bảo vệ thêm. Ưu điểm là thẩm mỹ cao, tự nhiên. Tuy nhiên, không phù hợp nếu khớp cắn lệch nặng hoặc nhiều răng mọc chen chúc.
Bọc mão sứ: Đây là giải pháp bền vững và hiệu quả nhất cho trường hợp mòn nặng, ngà răng lộ rõ và ê buốt kéo dài. Lớp sứ bao phủ toàn bộ thân răng, bảo vệ ngà và tủy bên trong, đồng thời phục hồi hình dạng và chức năng nhai. Tuổi thọ cao (10–15 năm hoặc hơn nếu chăm sóc tốt), thẩm mỹ đẹp tự nhiên, dù chi phí cao hơn các phương pháp khác.
Xem thêm: Mặt dán sứ Veneer
4.3. Trường hợp rất năng ( đã ảnh hưởng đến tủy )
Khi mòn răng tiến triển đến mức chạm tủy, bệnh nhân thường cảm thấy đau nhức nhiều. Lúc này, bác sĩ cần điều trị tủy trước để loại bỏ mô viêm, ngăn nhiễm trùng lan rộng. Sau khi tủy được xử lý, răng sẽ được phục hồi bằng mão sứ để tăng độ bền và bảo vệ phần mô còn lại. Trong tình huống răng không thể giữ được, bác sĩ sẽ cân nhắc nhổ và thay thế bằng cầu răng sứ hoặc implant để đảm bảo chức năng ăn nhai lâu dài.
Xem thêm: Làm cầu răng sứ có tốt không? Ưu và nhược điểm của phương pháp này
5. Lời khuyên để bảo vệ răng lâu dài
Để tránh tình trạng mòn mặt nhai tiến triển nặng hoặc tái phát sau điều trị, bạn nên:
- Vệ sinh răng miệng đúng cách: Chải răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm, dùng chỉ nha khoa và nước súc miệng.
- Hạn chế đồ ăn uống có axit cao, đồ cứng.
- Nếu nghiến răng ban đêm, sử dụng máng bảo vệ theo chỉ định.
- Khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện và xử lý sớm.
Mòn mặt nhai không phải là vấn đề không thể khắc phục, nhưng càng để lâu càng phức tạp và tốn kém. Hãy chủ động chăm sóc răng miệng và đến gặp bác sĩ Nha khoa Việt Hàn ngay khi có dấu hiệu bất thường để giữ được hàm răng khỏe mạnh và nụ cười tự tin!
Nha khoa Việt Hàn Nha Trang
Đội ngũ Bác sĩ 100% tốt nghiệp Đại học Y dược TPHCM/ Huế/ Hà Nội
Địa chỉ: 60 Quang Trung, Vạn Thắng, Nha Trang
Hotline: 0787 505 577
Website: nhakhoaviethan.vn
Fanpage: Nha Khoa Việt Hàn Nha Trang
Kênh Youtube: Viet Han Dental
Group facebook: ĐỒNG NIỀNG VIỆT HÀN
